Terminy załatwiania spraw podatkowych

Zagadnienie „załatwienia sprawy” w Ordynacji podatkowej reguluje rozdział 4 działu IV „Postępowanie podatkowe”

Art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią inaczej.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Podobne wytyczne dotyczą postępowania odwoławczego. Załatwienie sprawy w tym postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Do wymienionych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy nie- dotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub nowym terminie ustalonym na załatwienie sprawy stronie służy ponaglenie do:
1. organu podatkowego wyższego stopnia;
2. Ministra Finansów, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej.

Organ podatkowy, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznaczy dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządzi wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmie środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Od 17 maja 2011 r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej przez art. 13 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r., o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U z 2011 r. Nr 34, poz. 173), na organ podatkowy został nałożony obowiązek jednoczesnego stwierdzenia, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Trzeba pamiętać, że skarga na bezczynność organu złożona bez ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej, czyni skargę przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (potwierdził to m.in. WSA w Warszawie w postanowieniu z 11 marca 2010 r., sygn. akt III SAB/Wa 14/10, opubl. LEX nr 565802).

Pracownik organu podatkowego, który z  nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie albo nie załatwił sprawy w dodatkowym terminie, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej przepisami prawa. Taki sam zakres odpowiedzialności powstanie, gdy pracownik nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 140 Ordynacji podatkowej, czyli nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W związku z dodanym art. 171a Ordynacji podatkowej łatwiej jest ustalić, kto odpowiada za opóźnienia. W aktach sprawy zakłada się bowiem teraz metrykę sprawy w formie pisemnej lub elektronicznej. W treści metryki sprawy wskazuje się wszystkie osoby, które uczestniczyły w podejmowaniu czynności w postępowaniu administracyjnym oraz określa się wszystkie podejmowane przez te osoby czynności wraz z odpowiednim odesłaniem do dokumentów zachowanych w formie pisemnej lub elektronicznej określających te czynności. Metryka sprawy, wraz z dokumentami do których odsyła, stanowi obowiązkową część akt sprawy i jest na bieżąco aktualizowana. Minister Finansów określa, w drodze rozporządzenia, wzór i sposób prowadzenia metryki sprawy, a także rodzaje spraw, w których obowiązek prowadzenia metryki sprawy jest wyłączony.

Organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienie może obejmować podpisywanie pism w formie dokumentu elektronicznego podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, a od 1 lipca 2011 r. również podpisem osobistym.

Jest ono udzielane w formie pisemnej.

Takie upoważnienie może być udzielone również:
1. pracownikom obsługującym naczelnika urzędu skarbowego – przez naczelnika urzędu skarbowego;
2. pracownikom obsługującym dyrektora izby skarbowej – przez dyrektora izby skarbowej;
3. funkcjonariuszom celnym lub pracownikom urzędu celnego – przez naczelnika urzędu celnego;
4. funkcjonariuszom celnym lub pracownikom izby celnej – przez dyrektora izby celnej.

Twoje Biuro Rachunkowe, Lubin 2015

Źródło: e-doradca podatkowy, lipiec 2015